کتاب از خوب به عالی اثر جیم کالینز

معرفی

کتاب «از خوب به عالی» نوشته‌ی «جیم کالینز» را «ناهید سپهرپور» به فارسی برگردانده است. نویسنده در این کتاب با تاکید بر جمله‌ی «خوب، دشمن عالی است»، به مخاطبان این نکته را یادآوری می‌کند که چرا تلاش نکنیم که از خوب به عالی برسیم؟ او با طرح این سوال که «آن دسته که خوب بوده‌اند ولی عالی نبوده‌اند، چگونه می‌توانند به مرحله‌ی عالی‌بودن و تثبیت وضعیتشان اقدام کنند؟» سبب شکل‌گیری یک تیم تحقیق بیست‌ویک‌نفری شد. این تیم به مدت پنج سال فرایند تحقیقی خود را دنبال کردند تا دریابند چگونه شرکت‌هایی از موقعیت خوب به عالی رسیده‌اند. کتاب حاضر در نُه فصل تدوین شده که عنوان فصل‌های آن از این قرار است: «خوب، دشمن عالی است»، «رهبری سطح پنجم»، «اول فرد… بعد هدف»، «با واقعیات ناخوشایند مقابله کنید»، «مفهوم خارپشتی، سادگی در چارچوب سه محور»، «یک فرهنگ مبتنی بر نظم»، «شتاب‌دهنده‌های تکنولوژی»، «چرخه‌ی رشد و چرخه‌ی نابودی» و «از رهسپاری به تعالی تا پایداری». در توضیح پشت جلد آمده است: «از خوب به عالی همان‌طور که از اسمش برمی‌آید، مسیر رشد و بالندگی را ترسیم می‌کند. عرصه‌های بزرگ اقتصادی را ارائه می‌دهد. راز موفقیت موسسات برتر دنیا را بازگو می‌کند و ما را با عملکرد مدیران برتر آشنا می‌سازد. با متنی ساده و به دور از الفاظ تخصصی، مفاهیم مدیریتی را شرح می‌دهد. وجه تمایز آن از سایر کتاب‌های مدیریتی، نگارش خلاق آن است؛ بدین معنا که اصول و روش‌های مدیریتی را از قالب کلیشه‌های همیشگی خارج می‌کند و می‌گوید که همه‌ی ما در هر زمینه‌ای که فعال باشیم، می‌توانیم بالا و بالاتر برویم. می‌توانیم افق دید خود را وسعت بخشیم و خود را از چمبره‌ی ماندن در وضعیت صرفا خوب برهانیم. این کتاب ظاهرا یک کتاب اقتصادی و به عبارتی مدیریتی است؛ اما در نهایت، هدف آن ارتقای سطح تفکر بشر و رسیدن به رفیع‌ترین جایگاه‌هاست.» کتاب از خوب به عالی از سوی انتشارات «آوین» منتشر و روانه‌ی بازار کتاب شده است.

/خوب/ خوب نیست

اغلب ما در طی زندگی تلاش می‌کنیم که در جامعه، سازمان و زندگی به سطحی /خوب/ دست پیدا کنیم و معمولا با رسیدن به آن قانع می‌شویم. در صورتی که /خوب/ دشمن عالی است و با خواندن این کتاب به این نتیجه می‌رسیم که باید از خوب به عالی برسیم و فقط به خوب قانع نباشیم.

به طور کلی این کتاب به این موضوع می‌پردازد: "بارها و بارها در خصوص آدم‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌های موفق شنیده و خوانده‌ایم. اکثر آن‌ها همیشه عالی بوده‌اند و همواره به دنبال این بوده‌ایم که راز موفقیت آن‌ها را شناسـایی کنـیم. ولی حقیقت این است که بسیاری از آن‌ها از همان اوایل زندگی خـود بـه واسـطه شـرایط محیطی و امتیازات ویژه‌ای که در اختیار داشته‌اند، با ویژگی‌های عالی بودن آشنا گشته‌اند. اکنون این سـؤال مطرح است، آن دسته که خوب بوده‌اند ولی عالی نبوده‌اند، چگونه می‌توانند به مرحله عالی بودن و تثبیت وضعیتشان اقدام کنند؟"

تفاوت در تلاش ساختن یک سازمان /خوب/ و یک سازمان /عالی/ را بررسی می‌کنیم.

اشخاص عالی

ویژگی افرادی که برای رسیدن به /خوب/  تلاش می‌کنند:

– تواضعی دوسـتانه دارد، از تمجید و تحسین مردم احترازمی‌کند و هرگز خودستایی نمی‌کند. 

– همراه با سکوت، و اراده‌ای آرام عمل می‌کند و اصولاً به معیارهای مؤثر تکیه می‌کند، نه اقتدار تأثیرگذار فردی – جاه‌طلبی را برای شرکت می‌خواهد نه برای خودش. جانشینانی برمی‌گزیند که در نسل بعدی شرکت را حتی به سـطح بـالاتری از موفقیت و رشد برسانند. 

– پیوسته موفقیت شرکت را بـه افراد دیگر، عوامل بیرونی و یا خوش شانسی نسبت میدهد.

ویژگی افرادی که برای رسیدن به /عالی/ تلاش می‌کنند:

– دستاوردهای بینظیری کسب میکند، عاملی مؤثر در تحول خوب به عالی است.

– اراده ای راسخ برای انجام هر کاری دارد که به دسـتاوردهای عــالی و ماندگار منجر شود

– به مقداری کمتـر از ایجـاد شرکتی بـزرگ و پایدار قانع نمی‌شود

– مسئولیت نتایج نامطلوب را خـود بـه عهـده مـی‌گیرد و هرگز افراد، عوامل بیرونی یـا بدشانسی را مقصر نمی‌شمارد.

شرکت‌های متعالی

رهبران رهسپار تعالی براساس سه اصل حرکت می‌کنند: در آغاز حرکت در فکر افراد مناسـب هسـتند، دوم: قبل از هر حرکتی، افراد شایسته را استخدام می‌کنند، سوم: آن‌ها می‌دانند اگر افراد نالایق را اسـتخدام کنند، حتی در صورتی که مسیر درست را پیدا کنند، باز هم نخواهند توانست به سازمانی عظیم تبدیل شوند.

شرکت‌های با اهداف عالی چگونه با مشکلات مقابله می‌کنند: شرکت‌های رهسپار تعالی نیز همانند سایر سازمان‌ها با مشکلات مواجه می‌شوند ولی در مواجه با مشکلات انعطاف‌پذیرتر و قوی‌تر عمل می‌کنند و هرگز تسلیم نمی‌شوند حتی اگر مدت زیادی طول بکشد. به طور کلی برای عالی بودن باید این نکته را در نظر داشت: یقین داشته باشید به رغـم وجود مشکلات، سرانجام موفق خواهید شد و در عین حال با بدترین و ناخوشایندترین واقعیات زندگی، هرقدرهـم طاقـت فرسا، بدون خیال‌پردازی روبه رو شوید.

شرکت‌های رهسپار تعالی چگونه برنامه‌ریزی می‌کنند: در شرکت‌های رهسپار تعالی، برنامه‌ریزی بسیار ارزشمندتر از خود برنامه است. آن‌ها کسانی را استخدام می‌کنند که خود افراد تابع نظم هستند و نیازی به اداره شدن ندارند. لذا فقط سیستم است که اداره می‌شود نه افراد. تمام این فرایند با افراد منظم شروع مـی‌شـود و بعـد بـه تفکر منضبط می‌رسد. این در حالی است که در شرکت‌های همتراز ابتدا وارد عملکرد منظم می‌شـوند.

شرکت‌های با اهداف عالی چگونه از تکنولوژی استفاده می‌کنند: ارتباط آن‌ها با تکنولوژی صورتی منطقی دارد و هیچ تفاوتی با سایر تصمیم گیری‌هایشان ندارد. آن‌ها افراد نظم‌گرایی هستند که افکار منظم و در نتیجه عملکرد منظمی دارند. بدین لحاظ تغییرات و رشد تکنولوژی آنان را دچار ترس از عقب ماندن نمی‌کند و آنان را در دام تکنولـوژی از خوب به عالی نمی‌اندازد. این در حالی است که در شرکت‌های متوسط، به واسـطه ترس از عقـب ماندن از دیگران، برانگیخته شده و تکنولوژی خود را کورکورانه انتخاب می‌کنند. در نهایت تکنولوژی هرقدر جالب باشد، نمی‌تواند به خودی خود انگیزه‌ای بـرای تغییر مرحلـه خوب به عالی را ایجاد کند.

رهبران شرکت‌های رهسپار تعالی چه اعتقداتی دارند: شرکت‌های رهسپار تعالی معتقدند در جهش خوب به عالی، انسان مهم‌ترین سـرمایه نیسـت بلکه انسان‌های لایق مهم‌ترین دارایی و سرمایه هستند و در زمینه تشخیص افراد لایق به صفات شخصیتی بیش از سابقه، دانش، تخصص یا مهارت اهمیت می‌دهند. چرا که اعتقاد دارند دانـش و مهارت را می‌توان آموخت، در حالی که جنبه‌هایی مثـل شخصـیت، وجـدان کاری، هـوش اولیه، تعهدات اجرایی و ارزش‌ها بیشتر ریشه در سرشت انسان‌ها دارند. رهبران مؤسسات رهسپار تعالی در تصمیمات مربوط به نیروی انسـانی سـختگیرهستند، امـا انسان ظالمی نیستند. سخت‌گیر بودن یعنی استفاده از معیارهای دقیق و به طور پیوسته در هر زمان، در تمام سطوح به خصوص در بخش مدیریت.

درباره نویسنده

نویسنده این کتاب پس از مشاهده‌های دقیق و تحقیق‌های مستمر به این نتیجه رسیده است که نقش سخت‌کوشی و پشتکار در موفقیت مهم‌تر از نبوغ است. جیم کالینز همواره در پی این موضوع است که چطور رهبران بزرگ شرکت‌هایشان را اداره می‌کنند.

انتخاب بهترین بودن، ساختن برای ماندن، چگونه بزرگترین‌ها سقوط می‌کنند و از خوب به عالی عنوان کتاب‌های این نویسنده است.

جملاتی کوتاه از جیم کالینز:

 ﺗﮑﻨﻮﻟﻮژی ﻣﯽ‌‌ﺗﻮاﻧﺪ ﺗﺤﻮل را ﺗﺴﺮﯾﻊ ﺑﺨﺸﺪ وﻟﯽ ﻧﻤﯽ‌‌ﺗﻮاﻧﺪ آن را ﺑﻮﺟﻮد ﺑﯿﺎورد.

 ادﻏﺎم دو ﺷﺮﮐﺖ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﻫﺮﮔﺰ ﯾﮏ ﺷﺮﮐﺖ ﻋﺎﻟﯽ را اﯾﺠﺎد ﻧﻤﯽ‌ﮐﻨﺪ.

وﻗﺘﯽ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ‌کنید ﻻزم اﺳﺖ ﺗﻐﯿﯿﺮی در ﻧﯿﺮوی اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﺪﻫﯿﺪ، اﻗﺪام ﮐﻨﯿﺪ.